Euronews Rusça

2027'den itibaren yolcular, Moskova'nın Ukrayna'daki topyekûn savaşına yönelik yaptırımlar sektörü sıkıştırmaya devam ederken, 258 Rus yapımı uçağın kiralanması ve işletilmesinin maliyetini karşılamaya yardımcı olmak için iç hatlarda 500 ruble, dış hatlarda ise 1.000 ruble ödeyecek.

Rusya, sıkıntıdaki sivil uçak programını ayakta tutmak için 2027'den itibaren uçak biletlerine ek ücret getirmek istiyor. Devlet Duması'nın bütçe ve vergi komitesine göre, iç hat yolcuları bilet başına 500 ruble (5,4 avro), dış hat yolcuları ise 1.000 ruble (10,8 avro) ödeyecek.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, söz konusu düzenlemeyi Devlet Başkanı Vladimir Putin'in talimatıyla hazırlıyor. Toplanan para, MS-21, Tu-214, SJ-100 ve Il-114-300'ün de aralarında bulunduğu Uçak Üretiminin Genişletilmesi Kapsamlı Programı kapsamındaki 258 uçağın kiralanması ve işletilmesi için kullanılacak.

Rusya'nın sivil uçak sanayisi, 2022'de Ukrayna'nın tam ölçekli işgalinden bu yana tek bir yeni seri uçak bile teslim etmedi ve üretim takvimindeki son tarihleri üst üste kaçırdı.

2022 ile 2025 arasında Rus havayolları, 120 uçaklık plana karşılık 13 yeni uçak teslim aldı. Bunların çoğu, yaptırımlar yürürlüğe girmeden önce stoklanan parçalardan bir araya getirildi.

Takvim birden fazla kez yeniden yazıldı. 2026 yazında geniş çaplı üretim hedefi 2030'dan 2035'e kaydırıldı.

MS-21 ve SJ-100 için sertifikasyon ve seri üretimin başlaması artık 2027 olarak belirlendi. Sertifikasyonu tamamlanan Il-114-300'ün teslimatları ise Aralık 2026'dan itibaren vaat ediliyor.

Rusya'nın havayolu filosu, savaş boyunca yaşlanan yabancı yapımı uçakların hizmetten çekilmesi ve yerlerine hiçbir şeyin konmaması nedeniyle küçüldü. Yedek parça bulmak zorlaştı ve maliyetler giderek artıyor; Rusya uçak kiralamak için Vietnam'a yöneldi.

Şubat 2022'deki işgalin ardından uygulanan Batı yaptırımları, Rusya'nın Batı yapımı uçak satın almasını veya kiralamasını, yedek parça ya da bakım hizmeti temin etmesini engelledi.

Moskova buna, havayollarının kiraladığı 400'den fazla Batı yapımı uçağı sahiplerine geri vermek yerine ülke içinde yeniden tescil etmesine olanak tanıyan bir yasayla karşılık verdi.

Uluslararası havacılık hukuku, aynı uçağın çift tescillenmesini yasaklıyor; dolayısıyla Rusya'nın yeniden tescil işlemleri yasa dışı. Ancak Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün (ICAO) uçakların iadesini zorunlu kılacak bir yaptırım mekanizması bulunmuyor.

Kiralama şirketleri, zararlarını karşılamak için yaklaşık 8 milyar dolar (7,1 milyar avro) değerinde sigorta talebinde bulundu. Bu davaların çoğu hâlâ sürüyor.

Tam ölçekli işgalden önce Rusya'nın 900 ticari uçağının yaklaşık 850'si ABD ve Avrupa'da üretilen Boeing veya Airbus uçaklarıydı. Bunların yaklaşık %85'i yabancı şirketlerden kiralanmıştı.

Batı yapımı yedek parçalar ve teknik hizmetler artık yaptırım kapsamında olduğundan, havayolları el konulan filoyu parçaları için söküyor.

Rusya'nın havacılık üretiminin merkezi o zamandan beri askeri uçaklara kaydı. Resmi üretim rakamları gizli tutuluyor, ancak sektör gözlemcileri üretimi yılda birkaç düzine olarak tahmin ediyor.

Kaynak: euronews.com